Phonics tiếng Anh cho bé mới bắt đầu: âm đầu tiên và từ đầu tiên
Của nhóm Clipart ScoutCập nhật 7 phút đọc
Trả lời ngắn
Phonics dạy trẻ mối liên hệ giữa chữ cái và âm, để trẻ đọc được, hay còn gọi là giải mã, các từ viết. Bộ Giáo dục Anh yêu cầu các trường dạy phonics tổng hợp có hệ thống, và bài kiểm tra ở lớp 1 có 40 từ. Với trẻ đang học tiếng Anh, chúng tôi gợi ý dạy nghĩa của từ trong lúc trẻ học đọc từ đó, bằng hình ảnh và danh sách từ.
Ý chính
- Phonics nối chữ cái với âm để trẻ đọc được từ mới. Chương trình của Anh nêu hơn 40 âm.
- Bài kiểm tra phonics ở lớp 1 của Anh có 20 từ thật và 20 từ giả, diễn ra vào tháng Sáu, tính đến năm 2026.
- Hướng dẫn nghiên cứu của Mỹ cho người học tiếng Anh xếp việc dạy từ vựng rộng và đa dạng ở mức bằng chứng mạnh, nên nghĩa của từ quan trọng không kém âm.
- Thứ tự gợi ý: âm của từng chữ, ghép từ ba âm, sh, ch và th, rồi vài từ không thể đánh vần theo âm.
- Mười phút mỗi ngày, có hình ảnh, là một thói quen đơn giản để thử.
Trong trang này
Nhiều phụ huynh hỏi liệu bé có nên học đọc tiếng Anh trước khi nói giỏi hay không. Câu trả lời ngắn gọn là phonics, tức mối liên hệ giữa chữ cái và âm, có thể bắt đầu sớm. Nghĩa của từ nên lớn dần cùng với nó.
Bài này giải thích phonics là gì, Anh và Mỹ nói gì về nó, và một chuỗi đơn giản các âm và từ đầu tiên. Chuỗi này là gợi ý của chúng tôi. Các phiếu bài tập in của chúng tôi bằng tiếng Anh.
Phonics là gì và vì sao tiếng Anh cần nó?
Phonics dạy trẻ biết chữ cái đại diện cho những âm nào, để trẻ tự đọc được từ mới. Trong tiếng Anh, cùng một âm có thể được viết theo nhiều cách, và cùng những chữ cái có thể cho các âm khác nhau. Vì vậy trẻ cần một cách học rõ ràng, từng bước.
Lấy từ cat làm ví dụ. Từ này có ba âm: c, a, t. Trẻ nói từng âm rồi ghép chúng thành một từ. Đó là giải mã. Chương trình quốc gia của Anh yêu cầu học sinh lớp 1 vận dụng kiến thức và kỹ năng phonics như con đường để giải mã từ.
Bộ Giáo dục Anh yêu cầu gì?
Chính phủ Anh yêu cầu các trường dạy phonics tổng hợp có hệ thống và kiểm tra học sinh lớp 1 bằng một bài kiểm tra phonics ngắn. Đây là chính sách của Anh cho trẻ học đọc trong các trường dạy bằng tiếng Anh. Nó không phải quy định cho việc dạy tiếng Anh như ngoại ngữ.
Các sự kiện lấy từ tài liệu chính thức:
- Chương trình quốc gia nói học sinh lớp 1 cần phản ứng nhanh bằng âm đúng với các chữ hoặc nhóm chữ, cho tất cả hơn 40 âm. Vì vậy có thể nói tiếng Anh có hơn 40 âm.
- Bài kiểm tra được mô tả là một bài kiểm tra phonics bắt buộc, mới, cho mọi trẻ lớp 1.
- Bài kiểm tra gồm 20 từ thật và 20 từ giả, chia làm hai phần, mỗi phần 20 mục. Như vậy là 40 từ.
- Từ giả là những từ bịa ra, được cho xem cùng hình một sinh vật tưởng tượng. Tài liệu nói chúng cho kết quả đánh giá khả năng giải mã thuần túy nhất, vì mọi trẻ đều chưa gặp chúng.
- Thông tin dành cho phụ huynh của cơ quan Standards and Testing Agency cho biết bài kiểm tra diễn ra vào tháng Sáu.
Cách thực hiện đang được xem xét lại, nên khi mô tả bài kiểm tra hãy ghi rõ là tính đến năm 2026.
Hướng dẫn nghiên cứu của Mỹ nói gì cho người học tiếng Anh?
Viện Khoa học Giáo dục Mỹ (Institute of Education Sciences) có hai tài liệu hướng dẫn thực hành cho việc dạy học sinh tiểu học đang học tiếng Anh. Chúng được viết cho các trường ở Mỹ, nơi người học tiếng Anh được dạy trong trường dùng tiếng Anh. Đây là các khuyến nghị, theo cách diễn đạt trên các trang của What Works Clearinghouse.
| Tài liệu | Khuyến nghị | Mức bằng chứng |
|---|---|---|
| 2014 | Dạy một nhóm từ vựng học thuật một cách tập trung trong nhiều ngày, bằng nhiều hoạt động khác nhau | Mạnh |
| 2014 | Kết hợp việc dạy tiếng Anh nói và viết vào việc dạy các môn nội dung | Mạnh |
| 2014 | Tạo cơ hội đều đặn, có cấu trúc để phát triển kỹ năng ngôn ngữ viết | Tối thiểu |
| 2014 | Hỗ trợ theo nhóm nhỏ cho học sinh gặp khó khăn về đọc viết và phát triển tiếng Anh | Trung bình |
| 2007 | Dạy từ vựng rộng và đa dạng | Mạnh |
Tài liệu 2014 cập nhật tài liệu 2007, nên hãy xem bản 2014 là bản hiện hành. Chúng tôi chỉ đọc tiêu đề và mức bằng chứng của các khuyến nghị này. Chúng tôi không đọc toàn văn phần nói về phonics, nên không khẳng định các tài liệu đó nói cách dạy phonics.
Colorín Colorado là một dịch vụ giáo dục của WETA, một đài truyền hình công cộng ở Mỹ. Trang này tự mô tả là một trang web hàng đầu dành cho giáo viên và gia đình có trẻ học tiếng Anh.
Dạy phonics thế nào cho bé đang học tiếng Anh?
Hãy dạy nghĩa của từ trước hoặc trong lúc bé học đọc từ đó. Đây là gợi ý của chúng tôi, dựa trên các khuyến nghị về từ vựng ở trên. Một bé đọc được từ dog nhưng không biết con dog là gì mới chỉ làm được một nửa công việc.
Hãy dùng hình ảnh, đồ vật thật và danh sách từ. Trang con vật tiếng Anh có các từ kèm hình và nút nghe. Trang bảng chữ cái tiếng Anh cho thấy mỗi chữ cùng một từ có hình, và trang số đếm tiếng Anh có các từ chỉ số.
Nhiều bé đã quen ghép âm thành tiếng khi học tiếng Việt, nên ý tưởng nói từng âm rồi ghép lại không quá xa lạ. Chỉ cần nhớ rằng tiếng Anh viết một âm theo nhiều cách, nên đừng kỳ vọng bé đoán đúng mọi từ.
Thứ tự nào tốt cho các âm và từ đầu tiên?
Chuỗi này là gợi ý của chúng tôi. Hãy dành cho mỗi bước đủ thời gian bé cần.
- Âm của từng chữ. Bắt đầu với vài chữ, như s, a, t, p, i, n. Xem cách dạy bảng chữ cái tiếng Anh.
- Ghép từ ba âm. Nói từng âm rồi ghép: c, a, t, cat.
- Nhóm hai chữ thông dụng. Thêm sh, ch và th.
- Vài từ không thể đánh vần theo âm. Những từ như the và you cần được học thuộc mặt chữ.
Đây là mười từ đầu tiên để ghép. Tất cả đều có trên các trang từ vựng.
| Từ | Các âm | Gợi ý hình |
|---|---|---|
| cat | c, a, t | một con mèo |
| dog | d, o, g | một con chó |
| pig | p, i, g | một con lợn |
| sun | s, u, n | mặt trời |
| hat | h, a, t | một cái mũ |
| bus | b, u, s | một chiếc xe buýt |
| red | r, e, d | một cây bút màu đỏ |
| ten | t, e, n | mười khối gỗ |
| six | s, i, x | sáu khối gỗ |
| bed | b, e, d | một cái giường |
Bộ Alphabet Worksheets and Phonics Bundle có 446 trang, gồm Beginning Sounds (69 trang), CVC Words (65 trang) và Digraphs (10 trang), kèm đáp án. Các trang bằng tiếng Anh.
Những âm nào có thể khó với bé nói tiếng Việt?
Tùy ngôn ngữ đầu tiên của trẻ, một số âm tiếng Anh có thể là âm mới. Với bé nói tiếng Việt, âm th trong tiếng Anh không có trong tiếng Việt. Nhiều bé cũng hay bỏ âm cuối của từ, ví dụ âm d trong bed hoặc âm s trong bus, và các cặp nguyên âm ngắn và dài như ship và sheep có thể khó phân biệt. Đây là gợi ý chung, không phải kết luận nghiên cứu. Nếu một âm khó, hãy cho bé thấy khẩu hình của bạn, nói từ thật chậm và đừng bắt bé lặp lại nhiều lần trong một buổi. Một bài của British Council nói phụ huynh không nên ép trẻ nhắc lại từ trong giai đoạn im lặng.
Khi bé đã sẵn sàng với những từ nhìn là biết và các đoạn đọc ngắn, bộ Sight Words and Reading Bundle có 571 trang, với từ CVC, nhóm từ cùng vần và các đoạn đọc có thể đánh vần theo âm. Các trang bằng tiếng Anh.
Bước tiếp theo là gì?
Hãy thử thói quen này mười phút mỗi ngày:
Để có kế hoạch lớn hơn, hãy đọc cách dạy tiếng Anh cho trẻ em tại nhà và trò chơi tiếng Anh cho trẻ em. Nếu bạn muốn một bộ tài liệu cho hai năm, bộ Kindergarten and 1st Grade Worksheets Bundle có 1.074 trang, trong đó có 39 trang Beginning Sounds. Bộ này bằng tiếng Anh.
Bạn cũng có thể xem mục phiếu bài tập đọc và phonics. Trang đó bằng tiếng Anh.
Nguồn tham khảo
- National curriculum in England: English programmes of study, Department for Education, GOV.UK.
- Assessment framework for the development of the year 1 phonics screening check, Department for Education and Standards & Testing Agency, GOV.UK.
- Teaching Academic Content and Literacy to English Learners in Elementary and Middle School, What Works Clearinghouse, Institute of Education Sciences, US Department of Education.
- Effective Literacy and English Language Instruction for English Learners in the Elementary Grades, What Works Clearinghouse, Institute of Education Sciences, US Department of Education.
- About Colorín Colorado, Colorín Colorado (WETA).
Hướng dẫn này là thông tin chung cho ba mẹ và thầy cô, không phải lời khuyên chuyên môn.
