Cách dạy bảng chữ cái tiếng Anh cho bé mới bắt đầu

Bạn có một bé đang bắt đầu học tiếng Anh và muốn dạy bảng chữ cái theo một thứ tự rõ ràng. Câu trả lời ngắn gọn là tiếng Anh có 26 chữ, mỗi chữ có một tên và một hoặc nhiều âm, và mỗi tuần chỉ cần học một vài chữ.

Bài này giải thích tên chữ và âm của chữ, chương trình quốc gia của Anh mong đợi gì ở học sinh nhỏ tuổi, và một thứ tự dạy gợi ý. Bài cũng nói về những chữ dễ nhầm, những điểm riêng với bé nói tiếng Việt và vài trò chơi với chữ cái. Các phiếu bài tập in của chúng tôi bằng tiếng Anh.

Mỗi chữ cái có những gì?

Mỗi chữ có một tên và ít nhất một âm. Bảng chữ cái tiếng Anh có 26 chữ. Năm chữ là nguyên âm: a, e, i, o, u. Hai mươi mốt chữ còn lại là phụ âm. Tên chữ là cái bạn đọc khi đánh vần một từ. Âm là cái chữ thường tạo ra bên trong một từ.

Bảng dưới đây có sáu chữ, một âm thường gặp và một từ ví dụ, lấy từ trang bảng chữ cái tiếng Anh của chúng tôi.

Một số chữ có nhiều hơn một âm. Chữ c trong cat không giống chữ c trong một số từ khác. Bạn không cần giải thích điều này cho bé trong ngày đầu tiên. Hãy bắt đầu với một âm thường gặp.

Chương trình quốc gia của Anh mong đợi điều gì?

Chương trình mong học sinh nhỏ tuổi học âm của chữ và tập viết chữ cẩn thận. Đây là chính sách của Bộ Giáo dục Anh (Department for Education) dành cho trẻ học trong các trường dạy bằng tiếng Anh. Nó không phải quy định của mọi nước.

Theo chương trình quốc gia, học sinh lớp 1 cần học cách phản ứng nhanh bằng âm đúng với các chữ hoặc nhóm chữ, cho tất cả hơn 40 âm của tiếng Anh. Về viết tay, học sinh lớp 1 bắt đầu viết chữ thường đúng hướng, bắt đầu và kết thúc đúng chỗ. Các em cũng cần ngồi đúng tư thế ở bàn và cầm bút thoải mái, đúng cách. Cùng tài liệu đó yêu cầu các em viết chữ hoa và các chữ số từ 0 đến 9.

Những ý này hữu ích với mọi bé mới bắt đầu: âm đúng, hướng viết đúng và điểm bắt đầu đúng.

Bé nói tiếng Việt cần chú ý điều gì?

Bé Việt đã quen với mặt chữ Latinh, nên đây là điểm thuận lợi. Chúng tôi không tìm thấy hướng dẫn chính thức dành riêng cho nhóm này, nên không thể nói rằng có chuyên gia khuyên một cách làm cụ thể. Những điều dưới đây là gợi ý của chúng tôi.

• Tên chữ khác nhau. Ví dụ chữ e đọc là ee và chữ i đọc là eye trong tiếng Anh. Hãy đọc tên chữ theo tiếng Anh ngay từ đầu để bé khỏi lẫn với cách đọc tiếng Việt.
• Bốn chữ mới. Bảng chữ cái tiếng Việt truyền thống không có f, j, w, z. Hãy dành thêm thời gian cho bốn chữ này.
• Không có dấu. Chữ tiếng Anh không có dấu thanh và dấu phụ. Hãy cho bé thấy chữ a trong apple chỉ là a, không có mũ hay râu.
• Chữ c. Trong tiếng Việt chữ c thường cho âm giống chữ k. Trong cat cũng vậy, nhưng chữ c còn có âm khác trong một số từ.
• Hướng viết. Tiếng Anh viết từ trái sang phải như tiếng Việt. Hãy đặt một dấu chấm tại nơi mỗi chữ bắt đầu và một mũi tên chỉ hướng.
• Chữ cao, chữ thấp và chữ có đuôi. Kẻ ba dòng trên trang giấy và chỉ cho bé chữ nào cao, chữ nào thấp, chữ nào xuống dưới dòng.
• Tên của bé trước tiên. Tên có ý nghĩa với bé và gồm những chữ thật.

Phần Capital Letters A–Z dài 52 trang trong bộ Print Handwriting Practice Bundle cho mỗi chữ hoa một trang chữ lớn với chấm bắt đầu đánh số và mũi tên nét viết. Cả bộ có 556 trang. Các trang này bằng tiếng Anh.

Nên dạy các chữ theo thứ tự nào?

Hãy dạy từng nhóm chữ nhỏ và ôn thường xuyên. Thứ tự dưới đây là gợi ý của chúng tôi. Chưa có khẳng định nghiên cứu nào về thứ tự hay nhịp độ tốt nhất.

1. Tuần 1: các chữ trong tên của bé.
2. Tuần 2: a, s, m, t. Bốn chữ này ghép được nhiều từ ngắn.
3. Tuần 3: c, d, o, p.
4. Tuần 4: b, f, h, n.
5. Sau đó: thêm hai đến bốn chữ mỗi tuần và ôn lại.

Mỗi buổi có thể kéo dài mười phút. Hãy nói tên chữ, nói âm, nói từ có hình, rồi cho bé tô hoặc viết chữ đó. Bài hát cũng giúp ích: British Council nói bài hát là cách rất hiệu quả để học từ mới và cải thiện phát âm.

Với phần luyện tên, bộ Editable Name Tracing Worksheets có 1.033 trang. Bạn gõ tên một lần và bộ tài liệu tự điền vào các trang tô chữ. Các trang này bằng tiếng Anh.

Những chữ nào dễ bị nhầm?

Một số chữ trông giống nhau và một số tên chữ nghe giống nhau. Hãy dạy các cặp này vào những tuần khác nhau.

Trò chơi nào giúp bé nhớ chữ?

Trò chơi giúp buổi luyện tập nhẹ nhàng. Cambridge English nói trò chơi tạo cơ hội cho trẻ dùng tiếng Anh trong môi trường vui và ít áp lực. Đây là vài ví dụ. Bạn có thể tìm thêm trong bài trò chơi tiếng Anh cho trẻ em.

• Săn chữ. Tìm một chữ cái trên biển hiệu, bao bì và sách.
• Vẽ chữ trên không. Viết một chữ thật to bằng ngón tay, rồi viết lên bàn tay hoặc lên lưng bạn.
• Ghép hình. Ghép mỗi chữ với một từ có hình. Danh sách con vật tiếng Anh và màu sắc tiếng Anh là nguồn từ rất tiện.
• Túi âm. Bỏ ba món đồ nhỏ vào túi. Bé lấy một món và nói chữ đầu của từ đó.

Bộ Alphabet Worksheets and Phonics Bundle có 446 trang, gồm Uppercase A–Z, Lowercase a–z và Letter Hunt. Các trang bằng tiếng Anh.

Bước tiếp theo là gì?

Hãy dùng danh sách này trước khi chuyển sang bước sau, tức là âm và những từ đầu tiên. Xem phonics tiếng Anh cho bé. Để biết cả kế hoạch, hãy đọc cách dạy tiếng Anh cho trẻ em tại nhà.

• Đọc được tên các chữ trong tên của bé
• Nói được một âm thường gặp của các chữ đã học
• Ghép được chữ hoa với chữ thường tương ứng
• Bắt đầu mỗi chữ đúng chỗ và viết đúng hướng
• Phân biệt được b với d và p với q, phần lớn thời gian
• Thấy vui khi luyện và tự xin chơi trò chơi

Nếu đa số dòng đã được đánh dấu, hãy thêm chữ mới. Nếu chưa, hãy ở lại thêm một thời gian. Bạn cũng có thể xem mục phiếu bài tập tập viết. Trang đó bằng tiếng Anh.