Kỹ năng dùng kéo của bé theo tuổi và cách dạy bé cắt giấy

Bạn đưa một cây kéo cho bé 3 tuổi và tự hỏi liệu có quá sớm không. Hoặc bé 4 tuổi của bạn cắt nhát ngắn được nhưng chưa theo được một đường, và bạn muốn biết điều đó có điển hình không.

Bài này nêu điều các nguồn chính thức nói về kéo và tuổi, và trung thực về những gì họ bỏ qua. Các nguồn là của Mỹ: AAP là Viện Nhi khoa Hoa Kỳ, Head Start là chương trình giáo dục sớm của chính phủ Mỹ, CDC là Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ. Không có bảng uy tín nào gán tuổi cho từng bước cắt, nên thứ tự dạy ở phần sau là gợi ý của chúng tôi và không gắn tuổi.

Bé bắt đầu dùng kéo từ mấy tuổi?

Các nguồn mô tả sự hứng thú và việc dùng kéo bắt đầu khoảng 3 tuổi, rồi kiểm soát tốt hơn ở 4 và 5 tuổi. Mỗi hàng dưới đây ghi tên nguồn, vì AAP mô tả điều trẻ thường làm còn Head Start nêu các mục tiêu cho chương trình mầm non.

Các danh sách mốc từ 2 đến 5 tuổi của CDC không nhắc đến kéo hay việc cắt. Vì vậy không có mốc nào của CDC cho việc này, và không điều gì ở đây nên được hiểu là mốc của CDC.

Vì sao không có bảng tuổi cho nhát ngắn, đường thẳng và đường cong?

Chúng tôi tìm trên các trang của CDC, AAP và Head Start và không thấy bảng chính thức nào gán tuổi cho các nhát ngắn, đường thẳng, đường cong và hình. Các bảng như vậy có trên blog của các nhà trị liệu và giáo viên, nhưng chúng khác nhau và chúng tôi không thể kiểm chứng.

Có một điểm các nguồn khác nhau: Head Start nhắc đến việc cắt rời hình ở nhóm 48 đến 60 tháng và cắt theo một đường như ví dụ đến 60 tháng. Nghĩa là chúng tôi không thể nói có một thứ tự chính thức là đường trước, hình sau. Thứ tự đó là gợi ý dạy của chúng tôi. Nếu bé bỏ qua một bước hoặc đi nhanh hơn, không điều gì ở đây nói rằng đó là vấn đề.

Có thể dạy cắt theo thứ tự nào?

Một thứ tự hay gặp để thử là bắt đầu với các nhát cắt dễ nhất và làm mỗi bước khó hơn một chút. Đây là gợi ý của chúng tôi, không gắn tuổi. Hãy chuyển bước khi bé cắt bước hiện tại dễ dàng và thích thú.

Về ống hút: cắt ống hút tạo ra nhiều mảnh nhỏ. Mảnh nhỏ là nguy cơ nghẹt thở với trẻ dưới 3 tuổi và với bé nào còn hay đưa đồ vào miệng, nên chúng tôi để ống hút cho các bé không còn như vậy, và bạn nên quét các mảnh đi ngay.

An toàn: AAP khuyên giám sát sát sao. Hãy ngồi cạnh con, dùng kéo an toàn cho trẻ em, chỉ cắt giấy hoặc đất nặn, và cất kéo đi khi hoạt động kết thúc.

Dạy bé cầm kéo như thế nào?

Không nguồn chính thức nào mô tả cách cầm kéo, nên phần sau là gợi ý của chúng tôi. Một cách thường dùng để chỉ là cách cầm ngón cái hướng lên:

1. Ngón cái vào vòng nhỏ, hướng lên.
2. Một hoặc hai ngón khác vào vòng lớn, các ngón còn lại co lại.
3. Tay còn lại giữ giấy và xoay giấy khi bé cắt.
4. Mở và đóng trên không trước, rồi cắt con rắn đất nặn, rồi mới đến giấy.

Bạn có thể nói “ngón cái hướng lên” để nhắc. Nếu bé thuận tay trái, hãy thử một cây kéo dành cho tay trái và xem việc cắt có dễ hơn không. Chúng tôi không tìm thấy nguồn chính thức nào về điều này, nên đó là một thử nghiệm, không phải quy tắc. Hãy kiểm tra kéo có vừa tay không: vòng quá to hoặc lưỡi quá cứng làm việc cắt khó hơn với bất kỳ bé nào. Hãy chọn kéo an toàn cho trẻ em, cách gọi AAP dùng, và tự thử trên một tờ giấy trước để xem chúng mở và đóng có dễ không.

Nếu kéo có vẻ rất khó với bé trong một thời gian dài, lời khuyên của CDC cho mọi lo ngại là nói chuyện với bác sĩ của con, chia sẻ mối lo và hỏi về việc sàng lọc phát triển.

Các hoạt động cắt nào tốt cho trẻ mầm non?

Đây là các hoạt động cắt hợp với thứ tự ở trên. Chúng là gợi ý của chúng tôi.

• Cắt con rắn đất nặn thành từng miếng, rồi lăn chúng lại với nhau.
• Cắt các dải giấy và dán thành một chuỗi giấy.
• Cắt theo một đường bút màu dày từ bên này sang bên kia tờ giấy.
• Cắt một đường lượn sóng để làm sóng dưới bức tranh một chiếc thuyền.
• Cắt một cái đĩa giấy thành hình tròn để làm mặt trời có tia nắng.
• Cắt rời một hình lớn và dán lên một bức tranh.

Các tờ in dưới đây đều bằng tiếng Anh. Bộ Fine Motor Skills Bundle có phần Scissor Skills 40 trang với các dải cắt nhát ngắn, đường thẳng, zigzag, lượn sóng, đường lâu đài và gập ghềnh, hình xoắn ốc, đường cong, hình khối, cắt tóc, bờm sư tử, mặt trời và các tranh ghép cắt và dán.

Nếu bạn đang xây dựng một bộ mầm non lớn hơn, bộ Ultimate Preschool Mega Bundle gồm phần Preschool Cutting Practice 26 trang và cùng phần Scissor Skills 40 trang đó trong 3,599 trang của nó.

Bé 4 tuổi thường có những kỹ năng dùng kéo nào?

Head Start hướng tới việc cắt rời hình với độ chính xác và kiểm soát vừa phải ở 48 đến 60 tháng, và AAP liệt kê cắt bằng kéo an toàn và dán cho trẻ 4 đến 5 tuổi. Cả hai đều không phải điểm đạt. Một bé 4 tuổi còn đang cắt nhát ngắn các dải giấy không phải “trượt” điều gì, vì khung Head Start nói rõ rằng không bao giờ dùng nó để kết luận một bé thất bại theo bất kỳ cách nào.

Một danh sách nhỏ cho kế hoạch của bạn, đánh dấu điều bé thích:

• Cắt nhát ngắn đất nặn hoặc một dải giấy
• Cắt một đường thẳng dày, có vài lần dừng
• Xoay giấy bằng tay phụ
• Cắt một đường lượn sóng hoặc một đường cong
• Cắt rời một hình đơn giản

Để thấy việc cắt nằm ở đâu trong các kỹ năng tay khác, hãy đọc bài hoạt động rèn vận động tinh theo độ tuổi. Bài trẻ 4 tuổi cần biết gì trước khi vào mẫu giáo lớn đặt việc cắt cạnh vẽ, cúc áo và cách cầm bút.

Bước tiếp theo

1. Bắt đầu với đất nặn và kéo an toàn cho trẻ em, khi bạn ngồi cạnh con.
2. Dành vài phút mỗi lần, rồi dừng khi bé vẫn còn muốn thêm.
3. Chuyển sang các dải giấy, rồi các đường dày, khi bước đầu đã thấy dễ.
4. Cất kéo sau mỗi buổi và giữ các mảnh giấy nhỏ không rơi trên sàn.
5. Xem mục phiếu bài tập vận động tinh và học sớm để có sẵn các trang cắt. Trang đó bằng tiếng Anh.