Hoạt động rèn vận động tinh cho bé theo độ tuổi

Có thể bạn đang tìm việc gì đó cho một bé 2 tuổi ngồi không yên, hoặc tự hỏi đôi tay bé 4 tuổi đã sẵn sàng cầm bút chưa. Dù thế nào, câu trả lời cũng thực tế: chơi bằng tay đều đặn, ngắn, hợp với điều con đã làm được.

Bài này trình bày điều CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ), Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) và Head Start (chương trình giáo dục sớm của chính phủ Mỹ) nói về đôi tay ở mỗi độ tuổi, rồi đưa ra sáu hoạt động đơn giản cho mỗi nhóm tuổi, dùng đồ có sẵn trong nhà. Các nguồn là của Mỹ, không phải quy định của nước bạn. Các hoạt động là gợi ý của chúng tôi. Trẻ khác nhau rất nhiều, và các độ tuổi dưới đây không phải hạn chót.

Kỹ năng vận động tinh là gì?

Vận động tinh là các cử động nhỏ của bàn tay và ngón tay. Khung Head Start mô tả mục tiêu là trẻ cho thấy sự kiểm soát, sức mạnh và phối hợp của cơ nhỏ ngày càng tăng. Nó gắn điều này với các việc phối hợp tay mắt như vẽ hình đơn giản, cắt giấy bằng kéo và xâu hạt.

Trong đời sống hằng ngày, đó là cầm thìa, lật trang sách, vặn nắp, cài cúc và sau này là cầm bút. Không việc nào cần một sản phẩm đặc biệt. Chúng cần thời gian, những món an toàn để cầm nắm và một người lớn ở gần.

Đôi tay làm được gì ở mỗi độ tuổi?

Bảng dưới đây ghi tên nguồn cho từng dòng, vì ba loại nguồn đo những thứ khác nhau. CDC liệt kê điều từ 75 phần trăm trẻ trở lên làm được ở một độ tuổi. AAP mô tả điều trẻ thường làm. Head Start nêu các mục tiêu mà chương trình mầm non hướng tới.

Trang AAP về trẻ 2 tuổi có thêm một ghi chú về tay thuận: đến 24 tháng, bé có thể thể hiện sự ưa thích tay phải hoặc tay trái rõ ràng, nhưng nhiều bé không thể hiện điều đó trong vài năm. Vì vậy bạn không cần chọn tay cho con.

Sáu hoạt động cho mỗi độ tuổi là gì?

Mọi ý tưởng dưới đây dùng đồ có sẵn trong nhà. Đó là gợi ý của chúng tôi, nên hãy điều chỉnh theo con và bỏ ý nào quá khó.

An toàn: Các mảnh nhỏ là nguy cơ nghẹt thở với trẻ dưới 3 tuổi và với mọi bé còn hay đưa đồ vào miệng. Với các bé đó, chỉ dùng món lớn không thể rời ra, để món nhỏ ngoài tầm với và ở bên con. Kéo luôn cần được giám sát sát sao.

1 đến 2 tuổi

1. Cho bé lấy các chiếc khăn mềm lớn ra vào một hộp khăn giấy rỗng hoặc một cái giỏ.
2. Cùng bé lật các trang của một quyển sách bìa cứng chắc chắn.
3. Xếp chồng các cốc nhựa lớn hoặc khối gỗ lớn.
4. Múc bằng thìa to từ bát này sang bát khác, dùng nước hoặc yến mạch khô, khi bạn ngồi cạnh.
5. Vỗ và bóp đất nặn khi bạn ở cạnh, và cất đi nếu bé đưa lên miệng.
6. Nguệch ngoạc bằng bút màu to trên tờ giấy lớn.

2 đến 3 tuổi

1. Đóng và mở nắp các hộp nhựa.
2. Vặn nắp chai có ren to, dễ vặn.
3. Chọc ngón tay vào đất nặn, rồi véo ra từng miếng.
4. Rót nước từ cốc này sang cốc khác ngoài trời hoặc trên một cái khay.
5. Bóc các hình dán lớn và dán lên giấy.
6. Kéo khóa một hộp bút hoặc một cái túi.

3 đến 4 tuổi

1. Xâu hạt lớn hoặc ống mì lên dây giày, khi bạn quan sát thật sát.
2. Lăn đất nặn thành con rắn rồi uốn thành vòng tròn.
3. Xé giấy và dán các mảnh lên một bức tranh.
4. Cắt các dải giấy bằng kéo an toàn cho trẻ em khi bạn giám sát.
5. Tập dùng nĩa với thức ăn mềm hoặc đất nặn.
6. Cài và cởi cúc một chiếc áo cúc lớn.

4 đến 5 tuổi

1. Cắt theo một đường dày bằng kéo an toàn, khi bạn ở gần.
2. Tô hoặc chép hình tròn, vuông, ngôi sao hoặc hình thoi.
3. Rót nước vào cốc khi có người lớn giám sát.
4. Xếp mẫu bằng chốt lớn hoặc thẻ xâu dây lớn.
5. Vẽ một người và thêm nhiều bộ phận cơ thể hơn mỗi lần.
6. Dùng một tay giữ tờ giấy và tay kia vẽ.

5 đến 6 tuổi

1. Cắt rời các hình đơn giản và dán lên một bức tranh.
2. Cài, cởi cúc và kéo khóa áo khoác mà không cần giúp.
3. Viết các chữ trong tên mình, mỗi lần vài chữ.
4. Xâu hạt nhỏ hơn lên que chùi ống ở bàn, có người lớn bên cạnh.
5. Hoàn thành một tranh ghép hình 12 đến 24 mảnh.
6. Chép một từ đơn giản từ một tấm thẻ.

Bài kỹ năng dùng kéo của bé theo tuổi đi chậm từng bước cắt, và bài dạy bé viết tên của mình cho thấy việc cầm bút dẫn tới đâu.

Khi nào bé nên cầm bút đúng cách?

Không có một ngày duy nhất, nên câu trả lời trung thực là một khoảng từ khoảng 3 đến 5 tuổi. AAP cho biết bé 3 tuổi có thể cầm bút màu như người lớn, ngón cái một bên và các ngón tay bên kia. Danh sách 4 tuổi của CDC nói đa số trẻ cầm bút màu hoặc bút chì giữa các ngón tay và ngón cái, không nắm cả bàn tay. Head Start hướng tới cách cầm bằng hai ngón khi viết, vẽ và tô màu vào 60 tháng.

Chúng tôi không tìm thấy danh sách có nguồn về các giai đoạn cầm bút kèm tuổi, nên không đưa ra danh sách như vậy. Hãy vẽ to, vẽ thường xuyên và để cách cầm tự ổn định. Nếu bạn lo về kỹ năng đôi tay của con, CDC nói hãy nói chuyện với bác sĩ của con, chia sẻ mối lo và hỏi về việc sàng lọc phát triển.

Làm sao luyện ở nhà mà không rối?

Ngắn và đều tốt hơn dài và hiếm. Hãy chọn một hai hoạt động trong danh sách và để trong một cái giỏ mà con với tới được. Đổi các món trong giỏ vài ngày một lần để chúng luôn thú vị.

Danh sách khởi đầu:

• Một giỏ có đất nặn, bút màu to và khối gỗ lớn
• Một cái khay để rót và múc, để đồ đổ chỉ nằm ở một chỗ
• Kéo an toàn do người lớn giữ cho đến khi bạn sẵn sàng dùng cùng con
• Một hộp giày đồ xâu dây lớn cho trẻ từ 3 tuổi, để ngoài tầm với của em nhỏ

Các tờ in dưới đây đều bằng tiếng Anh. Nếu bạn muốn có trang luyện tập để in, bộ Fine Motor Skills Bundle có Line Tracing (56 trang), Shape Tracing (20 trang) và Scissor Skills (40 trang) trong 608 trang của nó.

Cho đất nặn, bộ Play Dough Mats Bundle mở đầu bằng sáu thẻ kỹ năng: lăn, nén, véo, chọc, xoắn và cắt.

Cho một quyển vở yên tĩnh có mảnh dán gai, bộ Toddler Busy Book Bundle dành cho trẻ 2 đến 4 tuổi. Các mảnh rời là chi tiết nhỏ, nên hãy đọc ghi chú an toàn trong bài ý tưởng làm sách busy book trước. Nếu bạn đang xem con làm được gì ở tuổi này, bài trẻ 3 tuổi cần biết gì dùng cùng các danh sách của CDC.

Bước tiếp theo

1. Chọn hai hoạt động cho nhóm tuổi của con và để vào một cái giỏ ngay hôm nay.
2. Dành năm đến mười phút cho một hoạt động, và dừng khi mọi việc còn đang suôn sẻ.
3. Xem lại bảng mỗi tháng một lần, không phải mỗi tuần, và ghi lại điều con thích.
4. Giữ kéo và các mảnh nhỏ trong tầm kiểm soát của bạn cho đến khi con sẵn sàng.
5. Xem mục phiếu bài tập vận động tinh và học sớm khi bạn muốn có sẵn trang in. Trang đó bằng tiếng Anh.