Chữ cái của tuần: cách dạy và một tuần học mẫu cho bé

Bạn đã quyết định dạy bảng chữ cái ở nhà và cần một kế hoạch vừa với buổi sáng bận rộn. Đây là một trong những cách đơn giản nhất: chọn một chữ, dành cho nó năm ngày ngắn, rồi chuyển sang chữ khác.

Bài này nói về chữ cái tiếng Anh, nên các chữ, từ và ví dụ đều để nguyên bằng tiếng Anh, và chỉ có phần giải thích bằng tiếng Việt. Nhiều nguồn trích dẫn là của Mỹ: Head Start là chương trình giáo dục sớm của chính phủ Mỹ, CDC là Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ. Bài giải thích phương pháp, đưa ra một tuần mẫu từ thứ hai đến thứ sáu, mỗi ngày 10 đến 20 phút, và liệt kê một ý tưởng dễ cho từng chữ từ A đến Z.

Chữ cái của tuần là gì?

Chữ cái của tuần là cách dạy bảng chữ cái bằng cách dành cho mỗi chữ một tuần chú ý trọn vẹn. Mỗi ngày bạn gặp cùng một chữ theo một cách khác: tên của nó, âm của nó, hình dạng của nó và những đồ vật bắt đầu bằng chữ đó.

Vì sao nên bỏ thời gian cho chữ cái? Hội đồng Biết chữ Sớm Quốc gia Mỹ (National Early Literacy Panel) đã xem xét các nghiên cứu về biết chữ sớm và thấy rằng hiểu biết về bảng chữ cái, tức tên và âm của các chữ in, là một trong sáu kỹ năng sớm có mối liên hệ dự báo từ trung bình đến lớn với khả năng biết chữ về sau.

Bảng sau cho thấy các nguồn chính thức nói gì về chữ cái theo tuổi. Mỗi hàng ghi tên nguồn của nó, vì các danh sách đo những thứ khác nhau.

CDC không có mục chữ cái nào trong danh sách trước tuổi 5. Nếu bạn lo lắng về sự phát triển của con, lời khuyên của CDC là nói chuyện với bác sĩ của con.

Một tuần mẫu trông thế nào?

Một tuần chữ cái có thể gói trong 10 đến 20 phút mỗi ngày. Kế hoạch dưới đây là gợi ý của chúng tôi. Cứ thoải mái đổi các ngày.

Danh sách 5 tuổi của CDC nói đa số trẻ ở tuổi đó chú ý được 5 đến 10 phút trong các hoạt động như giờ kể chuyện hoặc làm thủ công (thời gian xem màn hình không tính).

An toàn: Hãy chọn các đồ vật lớn cho buổi đi tìm. Các mảnh nhỏ là nguy cơ nghẹt thở với trẻ dưới 3 tuổi và với mọi bé còn hay đưa đồ vào miệng, nên hãy để ngoài tầm với và ở bên con. Nếu thêm việc cắt, hãy giám sát kéo thật sát.

Trước tuần đầu tiên, một danh sách nhỏ sẽ giúp ích:

• Một giỏ hoặc hộp cho đồ vật của mỗi tuần
• Một bộ thẻ chữ có chữ hoa và chữ thường cạnh nhau
• Bút màu, giấy và đất nặn
• Một chỗ để cất các sản phẩm đã làm, để bé xem lại các chữ trước

Nếu bạn muốn các tuần được lên kế hoạch sẵn, bộ Letter of the Week Preschool Curriculum (tờ in bằng tiếng Anh) trình bày một năm học 36 tuần.

Nên dạy các chữ theo thứ tự nào?

Chúng tôi không tìm thấy nguồn nào nêu thứ tự tốt nhất, nên đây là gợi ý của chúng tôi: hãy dùng thứ tự mà bạn dễ duy trì nhất.

• Theo bảng chữ cái: đơn giản nhất, và dễ giải thích cho bất kỳ ai giúp bạn.
• Bắt đầu bằng các chữ trong tên bé: một số gia đình bắt đầu từ các chữ trong tên của bé. Khung Head Start nhắc đến việc nhận ra các chữ trong tên mình ở 36 đến 48 tháng, vì vậy đây là nơi bắt đầu tự nhiên.

Dù chọn thế nào, hãy giữ cùng một mẫu mỗi tuần: tên, âm, hình dạng. Bài cách dạy bé tập đọc cho thấy chữ cái nằm ở đâu trước khi ghép vần thành từ, bài dạy bé viết tên của mình dùng những chữ bé đã biết, và trang bảng chữ cái tiếng Anh có tên và nghĩa của các từ ví dụ.

Mỗi chữ từ A đến Z nên làm gì?

Dưới đây là một ý tưởng dễ cho mọi chữ. Mỗi ý dùng một đồ vật để tìm, một món thủ công đơn giản hoặc một động tác. Đó là gợi ý của chúng tôi, nên hãy điều chỉnh theo những gì bạn có ở nhà. Các từ tiếng Anh giữ nguyên.

Cho các tuần dùng đất nặn, bộ Play Dough Mats Bundle (tờ in bằng tiếng Anh) có phần Alphabet A to Z dài 78 trang, gồm tấm chữ hoa và chữ thường cùng một tấm tranh cho mỗi chữ.

Học chữ cái của tuần mất bao lâu, và điểm yếu là gì?

Với mỗi tuần một chữ, bạn đến Z sau 26 tuần. Đó là phép tính đơn giản, và cũng là điểm yếu. Một chữ bạn dạy ở tuần 3 rất dễ quên vào tuần 20 nếu bạn không quay lại.

Các nhà nghiên cứu về việc dạy chữ cái khuyến nghị ôn lại các chữ lặp đi lặp lại theo thời gian. Một bài báo năm 2013 của Jones, Clark và Reutzel mô tả cách dạy bảng chữ cái dựa trên các chu kỳ ôn linh hoạt, phân bố đều, cùng với việc học tên, âm, cách nhận ra chữ trong văn bản và cách viết. Chúng tôi không biết nghiên cứu nào chứng minh chữ cái của tuần hiệu quả hay không, nên hãy xem nó như một thói quen, không phải lời hứa về kết quả.

Hai cách để đưa việc ôn vào:

• Giữ mọi thẻ chữ đã làm trong một cái hộp và rút ra ba thẻ vào các ngày thứ sáu.
• Thêm một tuần ôn sau mỗi ba hoặc bốn chữ. Chương trình của chúng tôi làm vậy trong năm học 36 tuần.

Cho các trang luyện tập, bộ Alphabet Worksheets and Phonics Bundle (tờ in bằng tiếng Anh) có Uppercase A to Z (26 trang), Lowercase a to z (26 trang) và Letter Hunt (26 trang) trong 446 trang của nó.

Chữ cái của tuần dành cho bé mấy tuổi?

Không nguồn nào đặt tuổi cho phương pháp này. Các nguồn ở trên cho thấy việc nhận biết chữ cái bắt đầu trước tuổi 4 trong khung Head Start, và mục chữ cái đầu tiên của CDC ở tuổi 5. Chương trình của chúng tôi dành cho trẻ 3 đến 5 tuổi. Bài dạy con mầm non tại nhà đặt chữ cái cạnh những việc khác đáng làm trong một ngày mầm non, và bài danh sách từ CVC tiếng Anh là bước tiếp theo tự nhiên khi âm của chữ đã vững.

Bước tiếp theo

1. Chọn thứ tự: theo bảng chữ cái, hoặc các chữ trong tên bé trước.
2. Chọn một giờ trong ngày cho 10 đến 15 phút và viết kế hoạch từ thứ hai đến thứ sáu lên một tấm thẻ.
3. Bắt đầu với một chữ và giữ các đồ vật cần tìm ở kích thước lớn.
4. Đưa một ngày ôn vào mỗi tuần và một tuần ôn sau mỗi ba hoặc bốn chữ.
5. Xem mục phiếu bài tập mầm non khi bạn muốn có sẵn trang in. Trang đó bằng tiếng Anh.