Trẻ 2 tuổi biết làm gì? Mốc phát triển và hoạt động gợi ý
Của nhóm Clipart ScoutCập nhật 9 phút đọc
Trả lời ngắn
CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ) không liệt kê kỹ năng học thuật cho trẻ 2 tuổi. Danh sách mốc cho biết đa số trẻ (từ 75 phần trăm trở lên) làm được gì: ghép hai từ lại với nhau, chỉ các bộ phận cơ thể và tranh trong sách, đá bóng, chạy và tự xúc thìa ăn. Biết màu sắc và nói khoảng 50 từ nằm ở mốc 30 tháng. Chữ cái và đếm số chưa xuất hiện.
Ý chính
- CDC liệt kê những việc đa số trẻ (từ 75 phần trăm trở lên) làm được ở một độ tuổi. Đó không phải bài kiểm tra và cũng không phải danh sách bắt buộc.
- Ở mốc 2 tuổi, CDC nêu việc chỉ tay, nói ít nhất hai từ ghép lại và dùng thêm cử chỉ. Khoảng 50 từ là mốc của 30 tháng.
- Biết một màu xuất hiện lần đầu ở mốc 30 tháng. Chữ cái và đếm số không có trong các danh sách từ 2 đến 4 tuổi.
- Chơi, đọc sách và sinh hoạt hằng ngày đã bao phủ phần lớn điều trẻ 2 tuổi cần. Các hoạt động trong bài là gợi ý của chúng tôi.
- Nếu bạn lo lắng, CDC khuyên nói chuyện với bác sĩ của con và hỏi về việc sàng lọc phát triển.
Trong trang này
- Đa số trẻ 2 tuổi làm được gì theo CDC?
- Đến 30 tháng có gì thay đổi?
- Trẻ 2 tuổi nên nói được bao nhiêu từ?
- Trẻ 2 tuổi có cần biết màu sắc, chữ cái và số không?
- Gợi ý chơi nào phù hợp với từng nhóm?
- Danh sách nhẹ nhàng để quan sát, không phải để thi
- Nếu bạn lo lắng về sự phát triển của con thì sao?
- Bước tiếp theo
Nếu bạn gõ “trẻ 2 tuổi biết làm gì” vào ô tìm kiếm, có lẽ bạn đang lo con mình bị thiếu một điều gì đó. Phần lớn thời gian, câu trả lời thật bình tĩnh hơn những gì mạng xã hội gợi ý. Ở tuổi này, việc học chủ yếu trông giống như chơi, nói chuyện, sờ nắn đồ vật và bắt chước bạn.
Nguồn chính của bài này là CDC, tức Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh của Mỹ, nên các con số và mốc tuổi ở đây là của Mỹ. Đây không phải quy định của nước bạn. Các trang mốc phát triển của CDC mô tả những việc đa số trẻ (từ 75 phần trăm trở lên) làm được ở một độ tuổi. Đó không phải danh sách yêu cầu, và trong đó không có chữ cái hay đếm số. Dưới đây là các mục của mốc 2 tuổi và 30 tháng bằng lời đơn giản, vài câu trả lời cho những thắc mắc phổ biến, và các gợi ý chơi do chúng tôi đề xuất.
Đa số trẻ 2 tuổi làm được gì theo CDC?
Danh sách 2 tuổi của CDC chia những việc đa số trẻ (từ 75 phần trăm trở lên) làm được thành bốn nhóm: xã hội và cảm xúc, ngôn ngữ, suy nghĩ và vận động. Trang 2 tuổi của CDC có danh sách đầy đủ. Dưới đây là bản rút gọn.
| Nhóm | Đa số trẻ (75% trở lên) làm được ở 2 tuổi |
|---|---|
| Xã hội và cảm xúc | Nhận ra khi người khác bị đau hoặc buồn. Nhìn mặt bạn để biết nên phản ứng thế nào trong tình huống mới |
| Ngôn ngữ | Chỉ vào đồ vật trong sách khi bạn hỏi. Nói ít nhất hai từ ghép lại. Chỉ ít nhất hai bộ phận cơ thể khi được hỏi. Dùng cử chỉ ngoài vẫy tay và chỉ tay, như thổi nụ hôn hoặc gật đầu nghĩa là có |
| Suy nghĩ | Cầm một món bằng một tay trong khi tay kia làm việc khác, như mở nắp hộp. Thử dùng công tắc, núm xoay hoặc nút bấm trên đồ chơi. Chơi nhiều đồ chơi cùng lúc |
| Vận động | Đá bóng. Chạy. Đi lên vài bậc cầu thang, có hoặc không có người đỡ. Tự xúc thìa ăn |
Đây không phải bài kiểm tra, và con không cần thể hiện đủ mọi mục vào một ngày nhất định. CDC nói rõ rằng các tài liệu của họ không thay thế cho các công cụ sàng lọc phát triển chuẩn đã được kiểm chứng.
Đến 30 tháng có gì thay đổi?
Đến 30 tháng, CDC liệt kê thêm lời nói, trò chơi giả vờ và việc dùng đôi tay. Trang 30 tháng của CDC là trang nên đọc nếu con bạn nằm giữa 2 và 3 tuổi.
| Nhóm | Đa số trẻ (75% trở lên) làm được ở 30 tháng |
|---|---|
| Xã hội và cảm xúc | Chơi bên cạnh các bạn và đôi khi chơi cùng. Nói “Nhìn con này!” để khoe việc mình làm được. Làm theo thói quen đơn giản khi được nhắc, như giúp cất đồ chơi lúc dọn dẹp |
| Ngôn ngữ | Nói khoảng 50 từ. Nói hai từ trở lên kèm một động từ, như “Cún chạy”. Gọi tên đồ vật trong sách khi bạn chỉ và hỏi. Nói những từ như “con”, “mình” hoặc “chúng ta” |
| Suy nghĩ | Dùng đồ vật để chơi giả vờ, như đút một khối gỗ cho búp bê ăn. Biết giải quyết vấn đề đơn giản, như đứng lên ghế đẩu nhỏ để với đồ. Làm theo yêu cầu hai bước. Cho thấy mình biết ít nhất một màu |
| Vận động | Vặn đồ vật, như xoay nắm cửa hoặc vặn nắp chai. Tự cởi một số quần áo. Nhảy khỏi mặt đất bằng hai chân. Lật từng trang sách một |
Trẻ 2 tuổi nên nói được bao nhiêu từ?
Danh sách 2 tuổi của CDC không nêu số từ. Mục ngôn ngữ ở đó là đa số trẻ (từ 75 phần trăm trở lên) nói ít nhất hai từ ghép lại, ví dụ “Thêm sữa”. Con số “khoảng 50 từ” thuộc về mốc 30 tháng, tức sáu tháng sau.
Vì vậy 50 từ không phải mục của 2 tuổi, và bạn đừng đặt con 2 tuổi vào con số đó. Danh sách 2 tuổi cũng tính cả cử chỉ, như thổi nụ hôn hoặc gật đầu, ngang với lời nói. Nếu bạn chưa yên tâm về việc nói của con, hãy xem phần cuối bài.
Trẻ 2 tuổi có cần biết màu sắc, chữ cái và số không?
Màu sắc lần đầu xuất hiện ở mốc 30 tháng, còn chữ cái và việc đếm không có trong các danh sách của CDC ở tuổi này. Mục của 30 tháng là đa số trẻ (từ 75 phần trăm trở lên) cho thấy mình biết ít nhất một màu, chẳng hạn chỉ vào cây bút màu đỏ khi bạn hỏi: “Cái nào màu đỏ?”
Các danh sách nói gì về những chủ đề học sớm khác:
- Chữ cái: không có mục chữ cái nào trong các danh sách 2 tuổi, 30 tháng, 3 tuổi và 4 tuổi. Chữ cái lần đầu xuất hiện ở danh sách 5 tuổi.
- Đếm và số: không có mục đếm nào trước danh sách 5 tuổi, nơi có mục đếm đến 10.
- Hình khối: mục duy nhất về hình là ở mốc 3 tuổi, khi đa số trẻ vẽ được một vòng tròn sau khi bạn làm mẫu. Không danh sách nào từ 2 đến 5 tuổi yêu cầu trẻ gọi tên các hình.
Nếu con thích hát bài chữ cái hoặc đếm bậc cầu thang thì thật tuyệt. Chỉ là CDC không kỳ vọng điều đó ở tuổi 2.
Gợi ý chơi nào phù hợp với từng nhóm?
Chơi thường ngày, đọc sách và sinh hoạt hằng ngày đã bao quát mọi mục trong danh sách. Các gợi ý dưới đây là của chúng tôi, ghép với các mục của CDC để bạn thấy vì sao chúng phù hợp. Viện Nhi khoa Hoa Kỳ mô tả những đồ chơi đơn giản như khối gỗ, hộp rỗng và bộ xếp hình, trò chơi giả vờ, vận động, bài hát và đọc sách đều đặn là cách chơi tốt cho trẻ từ 1 đến 3 tuổi.
- Ngôn ngữ: đọc đi đọc lại một quyển sách tranh và hỏi “Con gấu ở đâu?” Nói ra điều bạn đang làm khi làm. Hát các bài có động tác.
- Suy nghĩ: đưa cho con một chiếc hộp có nắp hoặc một hộp khối gỗ. Để con mở nắp và bỏ đồ vào. Đưa hai món đi với nhau, như đĩa đồ chơi và thức ăn đồ chơi.
- Vận động: đá một quả bóng mềm, chạy ngoài sân, leo vài bậc thang khi có tay bạn gần bên. Đưa thìa cho con vào bữa ăn.
- Đôi tay: để con tự lật trang khi bạn đọc. Viện Nhi khoa Hoa Kỳ cho biết đa số trẻ 2 tuổi cầm đồ nhỏ dễ dàng, và nhiều bé xếp được khối, kéo khóa và vặn nắp lọ.
- Xã hội và cảm xúc: gọi tên cảm xúc thành lời (“Con trông buồn quá”). Mời con giúp một thói quen dọn dẹp đơn giản.
Lưu ý an toàn: Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ cho biết các chi tiết nhỏ có thể gây nghẹt thở, hít sặc hoặc nuốt nhầm ở trẻ dưới 3 tuổi. Hãy để các mảnh nhỏ ngoài tầm với, kể cả mảnh cắt từ tờ in, và luôn ở bên con.
Danh sách nhẹ nhàng để quan sát, không phải để thi
Hãy dùng danh sách này như lời nhắc khi chơi. Đây không phải công cụ sàng lọc, và không có mục nào là bắt buộc.
Các tờ in bên dưới đều bằng tiếng Anh. Nếu bạn muốn có sẵn các trang cho những buổi chơi ngắn và nhẹ nhàng, bộ Toddler Curriculum Full Year có 538 trang cho trẻ 2 đến 3 tuổi, gồm 40 tuần theo chủ đề. Mỗi tuần có kế hoạch từng ngày, và bạn có thể bỏ qua, lặp lại hoặc đổi bất cứ phần nào.
Cho giờ chơi yên tĩnh, bộ Toddler Busy Book Bundle có 312 trang, gồm các bảng đủ màu dùng miếng dán gai, với các mảnh cắt rời như giỏ màu và nhà hình khối. Vì các mảnh đó nhỏ, chỉ nên dùng với trẻ đã qua tuổi hay đưa đồ vào miệng, và luôn có bạn bên cạnh. Bài ý tưởng làm sách busy book giải thích cách thiết lập.
Nếu bạn lo lắng về sự phát triển của con thì sao?
Lời khuyên của CDC là hành động sớm. Theo các trang của họ, nếu con chưa đạt một hay nhiều mốc, đã mất kỹ năng từng có, hoặc bạn có điều lo ngại khác, hãy hành động sớm: nói chuyện với bác sĩ của con, chia sẻ mối lo và hỏi về việc sàng lọc phát triển.
Trên trang 2 tuổi, CDC còn nói bạn có thể gọi chương trình can thiệp sớm của tiểu bang hoặc lãnh thổ ở Mỹ để biết con có được hỗ trợ không. Điều đó áp dụng cho người sống ở Mỹ; ở nơi khác, hãy hỏi bác sĩ của con về dịch vụ tại địa phương. Chỉ bác sĩ hoặc chuyên gia có chuyên môn mới biết con bạn cần gì, và bài này không thể chẩn đoán bất cứ điều gì. Trang chỉ mục các mốc của CDC còn có các độ tuổi khác, từ 2 tháng đến 5 tuổi.
Bước tiếp theo
- Đọc danh sách 2 tuổi và 30 tháng của CDC một lần, rồi cất đi. Hãy để ý con đã làm được gì.
- Chọn một hai gợi ý chơi trong bài và lặp lại trong một tuần.
- Đọc một quyển sách tranh cùng con mỗi ngày và để con tự lật trang.
- Xem tiếp bài trẻ 3 tuổi cần biết gì và bài hoạt động rèn vận động tinh theo độ tuổi cho các trò chơi bằng tay.
- Xem mục phiếu bài tập cho trẻ nhỏ nếu bạn muốn có sẵn trang để in. Trang đó bằng tiếng Anh.
Nguồn tham khảo
- Important Milestones: Your Child By Two Years, Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Mỹ.
- Important Milestones: Your Child By 30 Months, Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Mỹ.
- Developmental Milestones (index of age pages), Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Mỹ.
- Hand and Finger Skills: 2 Year Olds, Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (American Academy of Pediatrics, healthychildren.org).
- The Power of Play: How Fun and Games Help Children Thrive, Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (American Academy of Pediatrics, healthychildren.org).
- Small Parts for Toys and Children's Products, Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (U.S. Consumer Product Safety Commission, CPSC).
Hướng dẫn này là thông tin chung cho ba mẹ và thầy cô, không phải lời khuyên chuyên môn.
