Jak uczyć dziecko angielskiego w domu: plan krok po kroku

Chcesz, żeby dziecko uczyło się angielskiego, ale nie wiesz, od czego zacząć. Najprostsza odpowiedź brzmi: zacznij od małych kroków. Krótkie zajęcia o stałej porze, na słowach, które dziecko może zobaczyć i dotknąć, wystarczą na początek.

Ten przewodnik daje plan w sześciu krokach, przykładowy tydzień oraz to, co o błędach, języku ojczystym i wieku mówią British Council, Cambridge English i Eurydice. Sam plan to nasza propozycja. Rady przypisane instytucjom są ich radami. Nasze materiały do druku są po angielsku, więc użyjesz ich jako stron do ćwiczeń przy tym planie.

Co radzą rodzicom British Council i Cambridge English?

Obie instytucje radzą krótkie, regularne zajęcia, piosenki, historyjki, gry i cierpliwość wobec błędów. British Council pisze, że lepsze są zajęcia krótkie i częste niż długie i rzadkie, a dla bardzo małych dzieci wystarczy piętnaście minut. W innym artykule czytamy, że sesje angielskiego mogą trwać od kilku do około dziesięciu minut, raz lub dwa razy dziennie.

Co do rytmu, British Council radzi, by pewne zajęcia wykonywać codziennie o tej samej porze i używać za każdym razem tych samych zwrotów. Podkreśla też, że powtarzanie jest niezbędne, bo dzieci często muszą usłyszeć słowa i zdania wiele razy, zanim same zaczną ich używać.

Cambridge English przypomina, że nauka języka wymaga czasu, a każde dziecko rozwija się we własnym tempie. Poleca piosenki z rymami i powtarzającym się rytmem, historyjki, dzięki którym dzieci poznają nowe słowa w kontekście, oraz gry, w których dziecko może użyć angielskiego bez presji.

Jak uczyć angielskiego w domu: sześć kroków

Poniższy plan to nasza propozycja, oparta na radach powyżej.

1. Ustal stałą porę i miejsce. Wybierz dziesięć do piętnastu minut, gdy dziecko jest wypoczęte. Uprzedź je, że zaczyna się czas angielskiego, na przykład: „In three minutes we are going to have our English time.” Taki sposób zapowiedzi opisuje British Council.
2. Zacznij od słów, które dziecko widzi i używa. Dobre na początek są powitania, kolory, liczby i rodzina. Na naszych stronach ze słówkami znajdziesz tłumaczenia, wymowę i przycisk odsłuchu: powitania i zwroty po angielsku, kolory po angielsku, liczby po angielsku od 1 do 100 i rodzina po angielsku.
3. Dodaj piosenki, książeczki i gry. Polecają je obie instytucje. Piosenki z gestami pasują do najmłodszych, a przy książeczce możesz wskazywać obrazki i mówić nazwy. Pomysły na proste zabawy znajdziesz w poradniku gry i zabawy po angielsku dla dzieci.
4. Dołóż alfabet i dźwięki. Idź powoli. Zobacz jak uczyć alfabetu angielskiego oraz fonetykę angielską dla początkujących.
5. Czytajcie razem. Oglądajcie obrazki, wymawiaj słowa i pozwól dziecku opowiedzieć, co widzi.
6. Pisz odrobinę. Zacznij od imienia dziecka i kilku liter, potem krótkie słowa.

Zestaw wszystkich słówek znajdziesz w dziale z listami angielskich słów, a do ćwiczeń na papierze przyda się pakiet Alphabet Worksheets and Phonics Bundle: 446 stron w 9 działach, między innymi z pisaniem wielkich i małych liter, głoskami początkowymi i słowami CVC, z kluczami odpowiedzi. Karty są po angielsku.

Jak może wyglądać tydzień z angielskim w domu?

Tabela to przykład, nie przepis. Dopasuj zajęcia do dziecka i do swojego dnia. Każde spotkanie trwa od 10 do 15 minut.

Jeśli dziecko jest małe, skróć zajęcia. Jeśli się nudzi lub wierci, przerwij albo zmień zajęcie. British Council zauważa, że dzieci zwykle potrafią skupić się tylko na krótko. Słówka do zabaw znajdziesz na stronie zwierzęta po angielsku.

Czy poprawiać błędy dziecka?

Nie poprawiaj każdego błędu. British Council pisze, że popełnianie błędów przy nauce języka jest naturalne i że nie trzeba poprawiać każdej pomyłki gramatycznej, lecz zachęcać dziecko do używania angielskiego, by się porozumiewać. Cambridge English dodaje, że błędy są normalną częścią nauki i z czasem pomagają dziecku się poprawić. Jego broszura dla rodziców mówi, że ważne jest, by dziecko mówiło angielskie słowa bez obaw.

Prosty sposób to powtórzenie zdania poprawnie. Gdy dziecko powie „I goed to the park”, odpowiedz: „Yes, you went to the park. Did you play?” Chwal starania i chęć porozumiewania się. Artykuł British Council opisuje też możliwy okres milczenia, kiedy dziecko rozumie, ale jeszcze nie mówi. Wtedy nie zmuszaj go do powtarzania słów.

Polskie dzieci często mówią też „I have 7 years” zamiast „I am seven”. To typowy błąd z kalki z polskiego („mam siedem lat”). Nie przerywaj, tylko powiedz poprawnie: „You are seven.”

Czy zostawić w domu język polski?

Tak. Rozmowa, czytanie i śpiewanie z dzieckiem w języku domowym wspiera rozwój jego języka. Tak twierdzą amerykańskie instytucje rządowe i organizacje zajmujące się czytaniem. W 2016 roku Biały Dom w USA zachęcał rodziców, by rozmawiali, czytali i śpiewali z małymi dziećmi uczącymi się dwóch języków w ich języku domowym. Colorín Colorado pisze, że dzieciom, którym czytano w pierwszym języku, łatwiej nauczyć się czytać w drugim.

Nic z tego, co przeczytaliśmy, nie mówi, że język domowy spowalnia angielski. To jednak wskazówki amerykańskie, przeznaczone głównie dla rodzin w Stanach Zjednoczonych. Prosty układ to krótki, codzienny czas z angielskim i polski przez resztę dnia. Gdy dziecko potrzebuje szybkiego tłumaczenia, artykuł British Council dopuszcza podanie go raz, cicho, bez powtarzania.

Czy jest najlepszy wiek na start?

Nie ma magicznego wieku. Eurydice, europejska sieć informacji o edukacji, nazywa przekonanie „im młodsze, tym lepiej” powszechnym mniemaniem. Opisuje badania, w których starsze dzieci radziły sobie na początku lepiej od młodszych, i pisze, że małe dzieci potrzebują znacznie większej ilości dobrego kontaktu z językiem. British Council zauważa z kolei, że małe dzieci często łatwo dopasowują akcent.

Bezpieczne podsumowanie: młodsze dzieci często łatwo łapią wymowę, starsze często szybciej uczą się na początku, a najważniejszy jest regularny, dobry kontakt z językiem. Zaczynaj, gdy rodzina jest gotowa.

Co robić, gdy mój angielski jest słaby?

Możesz zacząć mimo to. Artykuł British Council o mówieniu po angielsku w domu mówi, że rodzice martwią się o swój akcent, a małe dzieci potrafią dopasować wymowę do angielskiego wokół siebie. Oto nasze własne propozycje:

• Używaj przycisków odsłuchu na stronach ze słówkami, by dziecko słyszało każde słowo wyraźnie.
• Ucz się razem z dzieckiem. Powiedz: „I do not know this word. Let us find it.”
• Mów krótkimi zdaniami i powtarzaj je codziennie.
• Wybieraj książeczki z prostymi słowami.
• Zapytaj nauczyciela dziecka o radę. Cambridge English zauważa, że nauczyciel może podpowiedzieć najlepsze sposoby wspierania nauki w domu.

Dla dzieci w wieku od 3 do 5 lat przydaje się pakiet Preschool Worksheets Bundle: 644 strony, w tym kolory, liczby od 0 do 20 i alfabet od A do Z.

Gdy dziecko jest gotowe czytać i pisać proste słowa, pomoże pakiet Sight Words and Reading Bundle: 571 stron ze słowami CVC, rodzinami słów i zdaniami. Wszystkie karty są po angielsku.

Co zrobić na początek?

Wydrukuj tę listę i zaznaczaj kolejne punkty.

• Wybierz codzienną porę i miejsce
• Wybierz trzy lub cztery słowa na start, na przykład red, blue, one i two
• Znajdź jedną piosenkę i jedną książeczkę po angielsku
• Zapisz dwa lub trzy zwroty, które będziesz powtarzać codziennie
• Przygotuj pudełko z kartami i kredkami
• Ustal znak, że zaczyna się czas angielskiego

Potem spróbuj pierwszego tygodnia z tabeli. Po dwóch tygodniach zobacz, co dziecko lubi, i zmień plan. Jeśli chcesz kart do druku, zajrzyj do działu karty pracy do czytania i fonetyki. Ta strona sklepu jest w języku angielskim.